هاشم حسيني تهرانى

104

علوم العربية

كرد ، در صورتى كه واقعا مريض نيست . ( 8 ) ( باب افعلال ) ماضى اين باب بر وزن " افعلل " مىباشد ، همزه مكسورى در اول ثلاثى مجرد آورده مىشود ، و فاء الفعل ساكن و عين الفعل مفتوح و لام الفعل مكرر ميگردد ، و حرف مكرر در بعضى صيغه‌ها ادغام مىشود . مضارعش بر وزن " يفعلل " است ، همزه از ماضى حذف مىشود و بجايش حرف مضارعة ميآورند ، و لام الفعل مكسور مىشود ، و حرف مكرّر در دوازده صيغه ادغام مىشود . صيغه‌هاى امر چنان است كه در آن ابواب دانسته شد . مصدر اين باب بر وزن " افعلّال " است . امثله ماضى : " اسودّ ، اسودّا ، اسودّوا ، اسودّت ، اسودّتا ، اسوددن ، اسوددت ، اسوددتما ، اسوددتم ، اسوددت ، اسوددتما ، اسوددتنّ ، اسوددت ، اسوددنا ، اسودادا : سياه شدن " در پنج صيغه اول لام الفعل ادغام شده ، و در نه صيغه ديگر ادغام نشده ، زيرا در آن نه صيغه حرف دوم براى اتّصال ضمير متحرّك ، ساكن است ، و در ادغام بايد حرف اول ساكن و حرف دوم متحرّك باشد ، و قاعده كلى است هرصيغه‌اى از فعل كه ضمير متحرك مرفوع به آن ملحق شود آخرش براى تخفيف كلمه ساكن مىشود . امثله مضارع : " يحمرّ ، يحمرّان ، يحمرّون ، تحمرّ ، تحمرّان يحمررن ، تحمرّ ، تحمرّان ، تحمرّون ، تحمرّين ، تحمرّان ، تحمررن ،